top of page

Likambo ya kokamwa: Kobongola likanisi moko ya monene na makambo ya mikemike

3 hours ago
3 min read
One large elephant and one small hungry person.
Bato mosusu oyo basalisaka bato batalelaka projet yango na lolenge wana.

One extremely large elephant and one very tiny hungry person.
Basusu bakoki komona ete mosala moko ezali monene mpe ebangisaka—ntango mosusu kutu mpasi mpo na kobanda.

Mposa ya kosalisa ekoki kotinda biso tózala na mposa ya kosala likambo moko ya monene mbala moko. Kasi mosala ya kosunga bato ememaka mokumba. Kokaba mbongo to biloko ekoki kozala na ntina, kasi tosengeli kaka komituna soki lisalisi yango ebongi mpo na bato oyo bazwaka yango—mpe soki tokoki kopesa yango na ndenge oyo ebongi mpe na ndenge ebongi.


Bandá na mituna oyo ebongi


Liboso ya kosala likambo moko, zwá ntango ya kososola makambo oyo olingi kosala. Omituna boye: Motema na ngai ezali na esika ya malamu? Nasalaka bongo mpo na komonisa ete nazali na mposa ya kokitisa mpasi na ngai to mpo na kosalisa bango bámona ete elikya ezali naino?


Ekoki kozala ete toyebi te nini ememi moto moko, mpe mosala na biso ezali te ya koyeba mikakatano nyonso oyo ebimi. Soki tozali na formasyo ya malamu te, tozali bato ya maladi ya motó to ya sociologue te. Tokoki koyoka, kotuna mituna ya limemya, mpe kotya makanisi na lisalisi oyo tozali na makoki mpo na kopesa.


Kanisá kopesa moto kɔpɔ ya mai na mbala moko, na esika ya kotindika ye na makasi mpo toyebi ndenge ya kosilisa mposa na ye. Bandá naino koyeba eloko oyo tosengeli na yango.


Pesá lisalisi oyo ezali kotonga elikya


Mokano na yango ezali ya kosalisa bato bámona ndenge ya kokende liboso mpe báyeba ete babosanaka bango te. Ezali te mpo na kokóma moboti to komema mokumba ya bomoi na bango mobimba. Soki moto moko azali na mposa ya lisungi yango, ekoki kozala mpasi mpo na kosunga ye.


Yebisá ye polele makambo oyo projet na yo ekoki kopesa. Liboso ya kopesa lisungi mbala na mbala, talá soki ozali na bato, biloko, transport, mpe makoki mpo na kokokisa elaka yango. Mwa mosala moke ekoki kokola nokinoki soki nsango epanzanaki. Soki okanaki mpo na bato 25, bato mingi bakoki koya kozela lisungi ya ndenge moko.


Komibongisa liboso ekosalisa yo oyeba ndenge ya kosala malamu, kosolola malamu, mpe komibongisa mpo na motango ya bato oyo okoki kosalisa na likama te.


Bandá mokemoke mpe zalá na likama te


Kanisá naino ndenge ya koyekola kobɛta mai. Okoki te komibwaka na kati ya mai liboso oyekola kobɛta mai. Okobanda kobɛta mai na pisini moko oyo ezali mozindo te, epai okoki komona ngámbo na yango mpe kotɛlɛma na kati ya mai oyo ezali mozindo te. Mosala moko ekoki kokola ndenge moko.


Poná ekipi moko ya moke mpe esika ya malamu. Yekolá makambo oyo esɛngaka mpo na komibatela, mpe kolisa konfianse na yo. Soki omibongisi malamu, okoki mokemoke kosangana na bato mingi to kosala mosala mosusu.


Komeka kosala mosala yango yo moko te. Mema ekipi moko, moto moko ya libota, to etuluku moko. Bongisa esika biloko ekokende, ndenge nini ekomema, mpe ndenge ekokabola yango na basaki to na biloko. Kosomba biloko ya kolya ezali kaka eteni moko ya mosala ya kolya; oyo etikali mpe esengaka komibongisa.


Salá ete mosala na yo ezala na molɔngɔ mpe na kotalela makoki na yo. Soki osangisi bato ebele to bamposa na yo esika moko kozanga ete obongisa yango, mobulu ekoki kobakisama mpe likama ekoki kozala na likama.


Tuná mituna mpe zwá liteya epai ya basusu


Mituna ya bozoba ezali te. Soki otuni motuna wana, ezali mpo olingi kokanga ntina ya likambo moko. Soki otuni motuna te, mbala mosusu okozwa eyano oyo osengeli na yango mpo osala mosala yango malamu.


Tuná bato oyo bakutaná na makambo oyo bayekolaki—ata mpe oyo ebebaki. Masolo na bango ekoki kosalisa yo ozongela lisusu mabunga na yo te. Koyekola esɛngaka kotuna mituna, koyekola, mpe komekameka. Biso nyonso tobandaka na makambo oyo toyebi te.


Mbala mingi, bavideo oyo ezali na Internet elakisaka bantango oyo oponi. Okoki komona bato bazali kosɛka mpe kozwa bilei, kasi mikakatano nyonso te to mikakatano nyonso te. Mokolo nyonso ya malamu, ekoki kozala mpasi. Soki likambo moko ya mabe esalemi, zwá liteya na yango mpe bongisá programɛ na yo. Soki omibongisi malamu mpe omibongisi malamu, okoki kozala na bomoi ya malamu mpe kozala na mikolo ya malamu.


Mosala ya kosunga bato ezali te likambo ya koyebana to ya mbongo. Ezali likambo ya kopesa lisalisi ya malamu mpe kopesa basusu elikya. Bandá na mituna oyo ebongi, bongisá na makoki na yo, mpe salá litambe moko ya moke na mbala moko.


ya pas de soucis, ya te espero — Tod

Humanitarian Heroes


Comments

Rated 0 out of 5 stars.
No ratings yet

Add a rating
bottom of page